Wijn is gegist druivensap. En dat is dan ook meteen de enige overeenkomst tussen alle soorten wijnen in de wereld. De basis van elke wijn is de druif, in talrijke soorten en maten 'verkrijgbaar' met elk een eigen gebruiksaanwijzing. Hiermee bedoel ik dat elke wijnstok anders onderhouden moet worden, dat elke druif een specifieke klimaatsvoorkeur heeft, dat elke druif een andere bodem nodig heeft en dat bij elke druif het moment van plukken anders ligt. Er is zelfs een witte wijn (Sauternes) uit de Bordeaux-streek, waarvan de druif pas geplukt wordt als hij - nog aan de struik gezeten - gaat gisten: de "pourriture noble", oftewel de "edele rotting". Een intens zoete smaak van deze witte wijn is het gevolg.

Er zijn dus vier zaken nodig voor het maken van wijn: de grond, de zon, de druif en de vinificatie (= het proces van het maken van wijn). De kwaliteit van de grond is van buitengewoon belang voor het welslagen van een wijn, alleen blijkt - misschien anders dan je zou verwachten - dat de schraalste grond de beste wijn oplevert. De zon is de meest onzekere factor van de vier, omdat het elk jaar maar weer afwachten is hoeveel zonneschijn er zal zijn. Dit geldt voor zowel te weinig als te veel zon, wat allebei funest is voor de goede ontwikkeling van de druif.

Het is de taak van de zon om de suiker in de druif, die bij gisting wordt omgezet in alcohol, tot ontwikkeling te brengen. Schijnt de zon als de bloesem zich aan de wijnstok ontwikkelt, dan is dat een goed teken, schijnt de zon als de bloesem in volle bloei staat, dan is dat ook een goed teken. Maar wanneer de druiven zich hebben gevormd en beginnen de zwellen, dan is zon wel het meest gewenst. Daarna kan een beetje regen geen kwaad. Is het weer echter nat en vochtig, dan kunnen bijv. allerlei voor de wijnboer verschrikkelijke plantenziektes de kop op steken en de oogst doen mislukken. Schijnt de zon aan de andere kant te heftig, dan schroeien de druiven stuk en 'verbranden' ze: een wrang smakende wijn is het gevolg. De wijnboer heeft echter nog een trucje in huis, waardoor hij wijn uit een jaar met te weinig zon toch nog smakelijk kan maken. Hij voegt dan suiker toe aan de wijn, de zgn 'chaptalisatie'. Het is van groot belang, dat de druif past bij de grondsoort waarop ze groeien en bij het klimaat waarin zij verondersteld worden te rijpen. Vandaar de typische streekgebonden druiven zoals de cabernet sauvignon in de Bordeaux en de chardonnay in de Champagne.

De methode van het maken van wijn is vrij eenvoudig: voor rode wijn worden de druiven geplukt, naar de pershuizen gebracht, waar ze van steeltjes en andere ongerechtigheden worden ontdaan om daarna in het gistingsvat te verdwijnen. Na de gisting wordt de jonge wijn geperst om hem van z'n schillen te ontdoen. Er kan zelfs een tweede of zelfs een derde persing plaatsvinden. Het belangrijke verschil met witte wijn is dat hiervoor de druiven onmiddellijk worden geperst en alleen de most maar gist. Most is de druivensap in een vat of een tank voor het door gisting in wijn wordt omgezet. Er kunnen dus zelfs rode druiven voor witte wijn worden gebruikt: de wijn zal geen kleur - die in de schil zit - aannemen. In de vaten zal de wijn al spoedig beginnen te gisten en op dat moment is 'chaptalisatie' geoorloofd. Het doel hiervan is de gisting te bevorderen: de in de druif aanwezige suiker wordt omgezet in alcohol en toevoeging van meer suiker dient alleen maar om het alcoholpercentage van de wijn te verhogen. Tijdens de gisting blijven de schillen van de blauwe druiven in de most om rode wijn te krijgen; het pigment in de druivenschil geeft de rode wijn kleur. De eerste gisting is nogal 'rumoerig': het borrelt alsof het een werkende vulkaan is. Op een gegeven moment zal de wijnboer de wijn in vaten aftappen. Wanneer de jonge wijnen in vaten zit (of in bulktanks bij goedkopere wijnen), zullen deze worden opgeslagen om gedurende het eerste levensjaar verder te rijpen. In deze periode zullen rode en witte wijnen driemaal worden overgestoken, wat wil zeggen dat de wijn van het ene naar een ander vat wordt overgebracht, waarbij het bezinksel in het eerste vat achterblijft en het kan worden weggegooid. Voor de derde oversteek vindt nog een andere operatie plaats, het 'klaren'. Er wordt dan eiwit met de wijn vermengd met als doel de nog zwevende deeltjes op te vangen: dit zet zich dan af op de bodem van het vat. Tegenwoordig wordt er echter nauwelijks meer gebruik gemaakt van echte eiwit, de meeste wijnboeren gebruiken tegenwoordig andere middelen. De vaten worden dan naar de kelders overgebracht, waar de wijn voor de derde keer overgestoken wordt. Daar blijft de wijn dan liggen, voordat de wijnboer besluit de wijn te bottelen. Deze periode is per wijn verschillend, maar ligt gemiddeld op een jaar. In Bordeaux ligt deze periode op zo'n anderhalf a twee jaar voor de lichtere soorten en zo'n drie jaar voor de betere wijnen. Ook de Rioja-wijnen uit Spanje liggen zo'n twee a drie jaar te rijpen in 't vat, waarna ze - en dat doen de wijnen uit Bordeaux ook - in de fles nog een tijd verder zullen rijpen.

Zorg ervoor dat de wijn enkele uren gestaan heeft alvorens ze uit te drinken omwille van het bezinksel, ook al is er geen zichtbaar bezinksel, er kunnen toch onzichtbare deeltjes in de wijn zitten, die naar de bodem moeten zakken. Een zeer dure fles wijn moet minstens een nacht staan. Wanneer om een bepaalde reden (b.v. erg veel depot) de fles niet rechtop gezet kan worden, is het beter hem vanuit de liggende positie zeer voorzichtig over te schenken in een karaf dit noemt men decanteren.

Hieronder geven we u de richttemperaturen. Let wel deze temperaturen zijn relatief, best kunt u het zelf uitproberen, sommigen onder ons hebben liever een paar graden hoger en anderen dan weer een paar graden lager.

Zeer zoete wijnen 6 à 8°

Mousserende wijnen 8 à 10°

Alle droge witte wijnen 8 à 12°

Fruitige en lichte rode wijnen (vb. Beaujolais) 10 à 14°

Alle andere rode wijnen 16 à 18°

Ga nooit haastig te werk, neem uw tijd. Maak eerst de bovenkant van de fles proper, snijd de bovenkant van de kroonkurk langs de rand van de fles af en verwijder deze. Na de kroonkurk verwijderd te hebben, moet u eerst de bovenkant van de kurk en het vrijgekomen glasgedeelte goed schoon maken. Houd de fles stevig met één hand vast zonder te schudden, draai de kurkentrekker langzaam en zo voorzichtig mogelijk in de kurk. Om te voorkomen dat er stukjes kurk in de wijn terecht komen moet u proberen de kurkentrekker niet helemaal door de kurk heen te draaien. Tip: uit de menige flessen die ik beroepshalve opende heb ik geleerd dat wanneer u te doen hebt met zeer harde kurken, u best de kurkentrekker schuin naar beneden mag draaien hiermede krijgt u meer trekkracht en vermindert u het risico dat het kurk zou scheuren, wat met dergelijke kurken meestal het geval is. Trek de kurk langzaam uit de fles en geef met de andere hand flinke tegendruk op de fles om extra trekkracht te krijgen. Wanneer u de kurk omhoog ziet komen, moet u de tegendruk geleidelijk aan verminderen om te voorkomen dat de kurk met een plof de fles verlaat. Als de fles ontkurkt is, moet u de rand van de hals van binnen en van buiten schoonwrijven. De wijn kan nu uitgeschonken worden.

Om de wijn in het glas te kunnen laten walsen, mogen de glazen slechts tot maximum tweederden gevuld worden. Het morsen van wijndruppels na het inschenken van een glas wijn kunt u voorkomen door de fles een snelle korte draai naar links of rechts te geven en tegelijkertijd de fles terug verticaal te brengen.

Het is gebruikelijk om wijn aan de rechterzijde van de gast in te schenken. Wanneer de gasten zichzelf inschenken, gaan de flessen meestal van rechts naar links rond. Wanneer u niets wenst te drinken, moet u dat uiteraard niet doen, laat dan toch enkele druppels in uw glas uitschenken. Een gewoonte uit de tijd dat de weigering om iets te drinken als een belediging beschouwd werden.

Bij het openen van een fles mousserende wijn moet u er natuurlijk op letten dat u nooit de fles naar een persoon of iets breekbaar richt. U verwijderd de staaldraadjes en tegelijk houdt u de kurk stevig met duim vast, dit om te voorkomen dat de kurk uit de fles ploft. Om te voorkomen dat het kurk afbreekt, moet u bij het ontkurken de fles en niet de kurk draaien. Tijdens het draaien voelt u de kurk tegen uw handpalm omhoogkomen, tenslotte met een bescheiden sissend geluid van de fles loskomen en in uw hand terecht komen, zodat u direct met de andere hand kunt schenken zonder dat er door het bruisen wijn verloren gaat.

Het glas moet rond, helder en kleurloos zijn om van de kleur van de wijn te kunnen genieten. Wij bevelen een tulpvormig glas (voor genieten van de aroma’s) met hoge voet (om de wijn in constante temperatuur te houden en vooral om de wijn te laten walsen)aan. Het glas is aan de bovenkant iets toegeknepen om het boeket zoveel mogelijk vast te houden. Voor krachtige rode wijnen kan men opteren voor de zogenaamde Parijse bokaal (een bolvormig groot glas). Iedere wijn komt in deze glazen goed tot zijn recht en u kunt ze voor weinig geld kopen. Wilt u meer uitgeven opteer voor dezelfde vormgeving maar dan in echt kristal, inderdaad hoe dunner het glas hoe aangenamer de wijn te consumeren is.

Er bestaan zoveel modellen kurkentrekkers dat ik mij zal beperken tot het citeren van enkele goede en gebruikersvriendelijke modellen. Het opvouwbare kelnerszakmes met kurkentrekker en hefboom (sommelier) is de meest gebruikte en goedkoopste kurkentrekker. Deze kurkentrekker vraagt enige ervaring maar ik moet toegeven geen enkel andere kurkentrekker geeft mij betere resultaten, maar opgelet er bestaan verschillende modellen van spiralen vraag raad aan een deskundig sommelier alvorens te kopen of ga naar een gespecialiseerde winkel. De screwpull is het ideaal werktuig voor beginners. Met een draaiende beweging naar rechts gaat het speciaal ontworpen spiraal door de kurk prikt deze door zonder kurkresten in de wijn te laten vallen en haalt in dezelfde draaiende beweging de kurk voorzichtig uit de fles.

                  Sommelier                                                                                                       Tulpglas                     

Het proeven bestaat uit vier onderdelen. Het bekijken van de wijn, het ruiken, de smaak in de mond en tenslotte de afdronk.

- Kijk eerst eens naar zijn kleur - breng hiervoor het glas tegen een witte achtergrond.

- De geur wordt beoordeeld , nadat u de wijn in het glas heeft "gewalst" om het boeket los te maken.

- Neem nu een kleine hoeveelheid wijn in de mond, zo mogelijk met een kleine hoeveelheid lucht. De wijn wordt door de mond gespoeld; hierbij tracht u nu te formuleren wat de wijn u te zeggen heeft.

- Tenslotte nadat u de wijn heeft ingeslikt komen de laatste gewaarwordingen naar voor, dit noemt men de afdronk.

BEKIJK                           RUIK                             PROEF                             AFDRONK

De Kelder: de kelder kan zowel een klein verloren hoekje ergens in het huis zijn als de majestueuze wijnkelder van weleer, als u de regels van bewaring volgt hoeft uw wijn geen wijnkelder ! Indien u geen kelder heeft raden wij aan niet te veel wijn te stockeren. Flessen wijn moeten liggend bewaard worden zodat de kurk vochtig blijft en niet kan krimpen: anders zou er lucht bij de wijn kunnen komen. Wijn moet donker, rustig en een constante, tamelijk lage temperatuur (7 à 10 graden) en liefst enigszins vochtig liggen. Onderzoek elke ruimte die als kelder dienst moet doen op trillingen, lichtstralen, tocht en verder alles wat een wijn die langer dan enkele weken moeten liggen, kan beïnvloeden.

Bezit u wel een ondergrondse kelder dan raden wij u aan deze in twee te delen, het gedeelte het dichtst bij de ingang van de kelder zal gebruikt worden voor het stapelen van aperitieven, mousserende wijnen, tafelwijnen en wijnen die rijp zijn om nu te drinken. Het andere gedeelte zal gebruikt worden om hoge wijnen die nog een lange rijpingstijd voor de boeg hebben te stapelen. Men vindt allerhande stapelrekken ja tot zelfs prefab gewelven of boxen in steen in de handel, van duur tot peperduur. Niet zo esthetisch maar wel zeer praktisch en goedkoop is het zelf knutselen of aankopen van eenvoudige rekken of schappen die men tegen de wanden van de kelder plaatst. U legt er de dozen of kisten wijn zodanig in dat de flessen plat liggen.

Tenslotte nog een woordje over een tamelijk dure oplossing, namelijk de wijnkast of wijnklimaatkast.

Klimaatkasten zijn bedoeld voor het op serveertemperatuur bewaren van wijnen. Een klimaatkast beschikt over meerdere temperatuurzones zodat u in één kast zowel witte en rode wijnen alsmede rosé’s en mousserende wijnen kunt bewaren. Klimaatkasten zijn er in vele soorten en maten, meestal variërend in grootte en het aantal temperatuurzones.

De wijnkelder

Koop nooit wijn om er een beleggingsobject in te zien: Hierdoor kunt u enkel geld verliezen ! Maar zijn de strelingen op uw tong, de geuren in uw neus, de behaaglijke gezelligheid die wijn vrijwel altijd met zich mee brengt, niet veel meer waard dan geld ?

Een bescheiden kelder zou uit zo’n 30 tot 60 flessen moeten bestaan waaronder diverse aperitiefwijnen (sherry, porto, vermout, pinauts des charentes, madeira, campari, en misschien een bijzondere fles die u ergens bij uw wijnhandelaar hebt gevonden), mousserende wijnen (droge mousserende wijn, champagne zonder jaartal brut wit en rosé en/of champagne met jaartal) , 12 witte en 12 rode landwijnen en verder 12 rode en witte wijnen van betere kwaliteit. Enkele hoge wijnen mogen natuurlijk niet ontbreken.

Een grote wijnkelder kan allerlei afmetingen hebben, dus is het niet nodig verder in te gaan op hoeveelheden. De wijnen die boven genoemd zijn, zult u waarschijnlijk al hebben en u kunt de hoeveelheid flessen naar behoefte uitbreiden. U bent nu echter wel in de gelegenheid om het assortiment uit te breiden. De verhouding tussen eenvoudige en hoge wijnen komt natuurlijk anders te liggen hoewel het verstandig is een flinke hoeveelheid meer populaire wijnen op te stapelen.

Ieder wijnetiket bevat volgende gegevens:

Streek en land van herkomst, naam van het domein, kasteel of soms ook van de voornaamste wijnstok, inhoud van de fles, alcoholgehalte, naam van de firma die de fles bottelt (N.B. sommige wijnen worden niet in de streek van herkomst gebotteld, daar u dan geen garantie hebt dat de wijn in oorspronkelijke kwaliteit gebotteld werd is de aankoop ervan te mijden. Tip: op gebottelde wijn staat steeds onderaan rechts de botteling nummer, voor België staat B met daarna een getal van 4 cijfers. De in Frankrijk gebottelde wijnen herkent men meestal aan het postnummer van de gemeente waar de fles gebotteld werd.

Het zou te omvangrijk zijn een volledige studie te wijden aan de vele wijnstreken die Frankrijk rijk is, het is toch belangrijk te voornaamste streken te onthouden: in het noorden de Champagne, de Elzas en de Loire; in midden Frankrijk de Bourgogne met de Beaujolais en de Côtes du Rhône; in het zuiden de Côtes de Provence en de Languedoc-Roussillon in het westen de Bordeaux wijnen en de wijnen van de "Sud-Ouest"

Duitse wijnen zijn als wijnen uit een koel klimaat bijna altijd wit. De voornaamste gebieden liggen langs de Moezel en haar zijrivieren Saar en Ruwer, langs de Rijn en verder in het Frankenland en in Baden-Württember. De in het algemeen vrij koude ligging van de Duitse wijngaarden vereist wel, dat men zijn uiterste best moet doen om een goede wijn te maken en de wijnbouwer maar ook de labo’s spelen hierin een grote rol.

In Italië worden enorme hoeveelheden wijnen geproduceerd. Bijna elk wijngebied levert een grote verscheidenheid aan wijnen op. Kleine wijnbouwers maken hun wijn bijna uitsluitend voor plaatselijke consumptie, terwijl exportwijnen worden geleverd door grote concerns. Maar de lokale, soms naamloze wijntjes zijn ter plaatse meestal zeer aantrekkelijk.

De meest bekende wijncentra zijn Piëmont met enkele uitstekende rode wijnen als de Barolo, Nebbiolo, Gattinara, Barbaresco en tevens de mousserende Asti Spumante; Toscane met zijn overbekende Chianti, Umbrië met zijn Orvieto, de Albaanse bergen bij Rome met hun Frascati en Turijn met zijn wereldvermaarde Vermout.

Aan het landschap kunnen wij vaak zien wat de wijn zal bieden: een kalkachtige bodem geeft lichte, vluchtige wijnen; zachtgroene hellingen goede rode wijnen en de terrasvormig aangelegde wijngaarden boven de meren in het noorden heel lichte, meestal witte wijnen. De allerbeste witte wijnen komen over het algemeen uit Midden en Noord- Italië, maar dank zij verbeterde bereidingsmethoden vindt men tegenwoordig ook zuidelijker, zelfs en vooral ook in Sicilië, heel goede wijnen.

Het Spaanse landschap is zeer gevarieerd en met soms extreme verschillen, zelfs op een vrij klein gebied.

Het noordoosten heeft een minder droog klimaat. Het is de streek van de meest bekende Spaanse wijnen namelijk de Rioja. Het is ook de streek van de Navarra, Somontana, Carinena en last but not least de Penedès in de streek van Barcelona. De kwaliteit van de Penèdes is de laatste tijd enorm verbeterd en evenaart soms de kwaliteit van sommige Rioja’s.

Het noordwesten tot boven Madrid heeft enkele minder bekende appellaties, de Ribera Del Duero, de Toro en de Rueda.

Centraal Spanje is de streek van de bekende Valdepenas en La Mancha, andere D.O.C. zijn Mentrida en Jumilla.

Zuid-Spanje: Hier in het gebied van Jerez y Manzanilla worden de bekende lekkere Sherry verbouwd. Het is ook de streek van de Malaga, Montilla-Moriles en Condado de Huelva.

Portugal vooral bekend voor zijn port en madeira wijnen, maar ook zijn Vinho-Verde.

Slovakije, Hongarie en Slovenië vooral witte wijnen voor binnenlands verbruik.

Oostenrijk vooral bekend voor hun Spätlese en Eiswein.

Noord-America vooral California produceert goede witte en rode wijnen. De druivensoorten die er gebruikt worden zijn dezelfde als deze voor de franse wijnen. Zij werden destijds bij de ontdekking van Amerika door de Europeanen ingevoerd.

Zuid-Amerika in Mexico, Peru, Uruguay maar hoofdzakelijk Brazilië, Argentinië en Chili voeren hun wijnen uit naar Europa.

Zuid-Afrika Vanaf 1655 sinds de kolonisatie van de Fransen en de Nederlanders is men aldaar aan de Kaap de Goede Hoop wijn gaan verbouwen. Sinds de onafhankelijkheid kent de uitvoer van deze wijnen een groeiend succes.

Australië en Nieuw-Zeeland: James Busby, onderwijzer begon in 1832 met het aanplanten van de Franse wijnstokken in het zuiden van Australië rond Sydney. Op amper 150 jaar is de wijnindustrie uitgegroeid tot een belangrijk deel van hun economie.

Ervaren wijnkenners voelen spontaan aan welke wijn bij een gerecht past. De kennis van de smaak van de druivensoort en van het gerecht en zijn bereiding speelt een grote rol bij het uitkiezen van de wijn. De persoonlijke smaak van de wijnkenner speelt eveneens een grote rol; "Les gouts et les couleurs ne se discutte pas". De keus van een wijn bij bijvoorbeeld vis is zeer ruim en hoeft niet beperkt te worden tot witte wijnen, Rode wijnen komen heel goed tot hun recht bij een aantal visrecepten en het aantal recepten waarin vis gestoofd wordt in rode wijn is niet gering. Het is dus logisch om hierbij dan rode wijn te drinken zoals bijvoorbeeld rode Loirewijnen.

Om u te helpen uw kennis te vervolmaken geven wij u hieronder ten titel van inlichting een aantal gerechten met hun passende wijnen. Probeer echter zo vlug mogelijk uw persoonlijke fantasie uit te werken, dan wordt het pas boeiend voor de echte wijnliefhebber. Het is trouwens een zeer boeiend gespreksthema tijdens de maaltijd om van gedachten te wisselen over de harmonie tussen de wijn en het gerecht.

Dit soort gerechten vraagt om een tamelijk krachtige witte wijn.

Het uitgesproken karakter en de vetachtige smaak van gerookte vis maken wijn eigenlijk ongewenst. Bij gerookte paling: jonge jenever; bij haring: jenever of aquaviet; bij gerookte forel: bepaalde typen mout-whisky. Bij gerookte zalm bestaan veel combinatiemogelijkheden: rode wijn, oude Sauternes, een uitgesproken witte bourgogne of een Chardonnay, maar ook jeneverachtige drankjes.

Een rode loire of een volle zeer droge witte wijn is de beste keus bij de wat vettige pátés. Bij vleespátés een eenvoudige rode wijn, maar bij wildpátés een forse wijn met karakter. Bij ganzenleverpastei een zoete wijn zoals een sauternes of barsac.

Bij rauwe schelpdieren (oesters) is een droge witte wijn aan te bevelen zoals chablis of petit chablis, een mooie Sancerre of wijn die bereid is uit de Chenin blanc-druif uit bijvoorbeeld Zuid-Afrika. Vlezige schelpdieren (Sint-Jakobsschelpen) vragen om een zeer droge tot halfdroge wijn zoals bijvoorbeeld een goede Chardonnay wijn.

Schaaldieren (kreeft, rivierkreeft, garnalen enz.)

Koud geserveerd met een vinaigrette of met mayonaise, een droge en fruitige witte wijn, zoals de Rieslings. Bij kreeft, klaargemaakt in een warme roomsaus, drink een tamelijk indringende witte wijn, zoals een mooie sancerre, een muscadet een bourgogne en een redelijke tot goede Chardonnay. Bij garnalencocktail een glas droge, tamelijk robuuste witte wijn. Bij salades van garnalen een matig witte forse wijn.

Bij gebakken of gegrilleerde vis opgediend met een blanke botersaus, past er een mooie droge witte loire of een middelzware witte bourgogne bij. Bij gegrilleerde vis kan een lichte rode wijn geschonken worden bijvoorbeeld een rode Loire wijn. Bij gepocheerde vis, een mooie droge witte wijn. Als de saus nogal sterk gekruid is, een zeer goede witte bourgogne, witte rhóne, een fijne witte graves, of een zeer droge witte van goede klasse, zoals chablis of zelfs een chablis premier cru, een sancerre uit een bepaalde wijngaard of stille witte champagne. Ook zou u een mousserende witte wijn kunnen nemen.

Hoe fijner vlees, des te fijner de wijn. Rode wijnen zijn als regel meestal de beste keuze. Bij gebraden of gegrilleerd vlees zijn wat zwaardere wijnen aan te raden zoals een bordeaux, bourgogne, beaujolais, Côtes du Rhône, rode Rioja en chianti, in het algemeen dus alle goede rode wijnen. Zeer oude bordeaux en bourgogne zijn eigenlijk iets te delicaat voor gebraad, maar bij steaks komen ze prachtig tot hun recht.

Als u vlees/gevogelte in rode wijn bereidt, schenk er dan diezelfde wijn bij of een lichte rode Rhône. Bij stoofpotjes moet u rekening houden met de in verwerkte kruiden drink daarom een robuuste rode wijn. Bij gekookt vlees kunt u een droge witte wijn serveren: witte Rioja, een robuuste Chardonnay of Sauvignon, maar eveneens en niet te zware rode wijn. Bij kalfsvlees past rood of wit, beide zijn mogelijk maar in ieder geval geen te zware wijn. Een lichte witte Bourgogne of een droge Graves voor de witte en een Beaujolais villages, een niet te zware Chambertin of een Macon voor de rode wijn.

Wild gevogelte zoals snippen en kwartels en geroosterd lamsvlees worden prettig aangevuld met grote rode Bordeaux of Bourgognes, maar ook Côtes de Nuits, Médocs en vooral Margaux, Pauillacs, rode Graves, Saint-Emilions, en Pomerols komen in aanmerking. Ook niet te zware en subtiele Rhónewijnen voldoen heel goed. Bij fazant kiezen we een Côtes de Beaune of een zware Saint-Emilion. Is het wild behoorlijk adellijk, dan is een meer fruitige wijn op zijn plaats, een Beaujolais, zoals een Morgon, een Moulin á Vent, een Brouilly drie tot zes jaar oud.

Groot wild heeft een sterke tot zeer sterke eigen smaak en daarom zijn volle rode wijnen de aangewezen drank erbij. In aanmerking komen de grote bourgognes, zoals Vosne-Romanée, Clos de Vougeot, Aloxe-Corton, Pommard, en van de Bordeaux: Pauillac, Saint-Emilion en Pomerol, maar ook zware rhónewijnen voldoen voortreffelijk, zoals Saint-Joseph en Cháteauneuf-du-pape.

Kaas

Oude Hollandse kaas en aanverwanten vragen om een gecorseerde rode wijn zoals Crucero Syrah Van A. Siegel uit Chili, Rioja's, oudere barolo's, krachtige Rhônes maar ook Australische wijnen. De wat minder sterk smakende geiten- en schapenkaas, mogen wel een fijner rood wijntje hebben, iets fruitig, maar niet te fors van karakter. Bij Gruyère en alle andere kaas die daar op lijkt, mag u wat delicatere rode wijnen kiezen. Bij blauwe schimmelsoorten moet u een indringende, nogal zware goed gecorseerde rode wijn drinken. De bekende romige kaassoorten, zoals Brie, Camembert, Pont I'Evéque kunt u prachtig combineren met zeer mooie rode wijnen. zoals een lekkere Bordeaux of Bourgogne. Bij andere zachte kaassoorten, zoals Livarot en Vacherin, doet u een betere keuze met minder fijne, maar forsere wijnen. Bij alle romige en zachte kaassoorten passen volgecorseerde zeer droge tot droge witte wijnen.

Bij ijs past een likeur maar een fruitige, mousserende wijn zou ook kunnen. Bij cake, waarin veel chocolade of likeur gebruikt is, een mousserend wijntje. Bij gebak van bladerdeeg of soezen of bij kleine gebakjes zullen uw gasten een digestief, zoals een of ander geschikt gedistilleerd, heel goed kunnen waarderen. Bij fijn simpel fruit kunt u de fijnste zoete wijnen serveren. Appels, fijne peren, besfruit en steenfruit laten zich het mooist met wijn combineren. Bij bananen en ananas kunt u veel beter een sterk drankje zoals rum geven. Bij fruitsalades, waarin kirsch, marasquin of iets dergelijks gemengd is, is het ook beter geen wijn te schenken. Maar als de toegevoegde drank op wijn gebaseerd is, zoals een Sauternes, zou u die soort wijn er bij kunnen schenken.

Ga naar de menubalk hierboven en klik op Millesimes (1),  u vindt er de lijst met alle bewaarjaren van zowel Franse als van wijnen uit de nieuwe wereld. Verder vindt u er eveneens de resultaten van de laatste oogsten.

(1) of klik op het woord Millisimes hier in de tekst.

Hieronder een lijst met de twintig meest aangeplante druivenrassen in de wereld. Bron: "The Oxford Companion to Wine". Koplopers zijn rassen die gebruikt worden voor de productie van basiswijnen voor distillatie, of voor eenvoudige bulkwijnen.

Populair druivenras in een groot deel van Noord Italië en op z'n best in Piemonte. Barberawijnen zijn in vergelijking met de eveneens uit Piemonte afkomstige nebbiolowijnen zoals bijvoorbeeld Barolo en Barbaresco wat makkelijker toegankelijk. Ze hebben minder tannines, behoorlijk veel fruit en een markante zuurgraad. Goede rijping van de druiven is dus belangrijk!

Barbera is behalve in Italië ook te vinden in Californië en Argentinië. 

Blaufränkisch

Oostenrijks ras, gewaardeerd om zijn uitgesproken fruitige karakter, goede structuur en flexibele inzetbaarheid bij asssemblages. Blaufränkisch is smaakbepalend voor rode wijnen uit het Burgenland, puur of gemengd met cabernet sauvignon, st laurent en/of pinot noir. Met of zonder hout. Onder benamingen als kékfrankos, limberger, lemberger en franconia staat blaufränkisch ook aangeplant in respectievelijk  Hongarije, Duitsland, Washington State en Friuli.

Cabernet Franc 

Kleine broertje van de cabernet sauvignon en belangrijkste druif voor rode Loirewijnen. Kan in stijl variëren van lichte, fruitige zomerwijn tot zeer geconcentreerde 'bewaarwijn'. Gebaat bij goede rijpheid, want vooral in jaren met gebrekkige rijping zijn de wijnen snel herkenbaar aan een vegetaal accent dat doet denken aan groene paprika.

Cabernet franc is de druif voor het merendeel van de rode Loirewijnen, waaronder Anjou, Bourgueil, Chinon en Saumur-Champigny.

Cabernet franc speelt in Bordeaux een discrete maar niettemin belangrijke rol in assemblages met cabernet sauvignon en vooral met merlot op de rechteroever. De beroemde uitzondering op de regel dat cabernet franc een ondergeschikte rol speelt is de wijn van Château Cheval Blanc, die juist in meerderheid uit cabernet franc bestaat.

In het kielzog van de cabernet sauvignon en de merlot is de cabernet franc ver buiten Frankrijk terechtgekomen, hoofdzakelijk ter aanvulling van die twee, maar soms ook individueel gebotteld als varietal. 

Cabernet Sauvignon 

De onbetwiste druivenras nummer 1 voor rode wijnen. Cabernetwijnen zijn normaliter herkenbaar aan hun uitgesproken aroma van zwarte bessen, ongeacht waar ze vandaan komen. Ze hebben in de regel veel kleur, terwijl ze in hun smaak behoorlijk veel fruit en de nodige tannines bieden. Bij overproductie of onvoldoende rijpheid maak het fruit plaats voor een onaangenaam vegetale toon die aan groene paprika doet denken.

Cabernets zijn wijnen die zich lenen voor houtopvoeding en die lang kunnen rijpen. In hun jeugd kunnen ze door de tannines wat stug overkomen. Daarom worden ze vaak gemengd met 'zachtere' rassen zoals de merlot of de shiraz. Omgekeerd wordt cabernet sauvignon regelmatig gebruikt als aanvullende druif om de smaak van traditionele rassen in een bepaald gebied wat complexer te maken.

Cabernet sauvignon is een echte wereldburger, populair bij zowel producenten als consumenten. Hij wordt in een adem genoemd met Bordeaux, en dan in het bijzonder de gebieden op de linkeroever, Médoc en Graves. Hij krijgt daar overigens altijd aanvulling van merlot en meestal ook van cabernet franc.

Cabernet staat zo ongeveer overal in Europa aangeplant. In het Franse Zuiden (Vin de Pays d'Oc) en Zuidwesten, in Spanje, in Italië en in Midden- en Oost-Europa. Hetzij als hoofdras, hetzij als smaakverbeteraar.

Als echte wereldburger heeft de cabernet een solide reputatie opgebouwd in zijn Californië, met name in Napa. Chili en Australië produceren eveneens eersteklas Cabernets. Ook in andere 'nieuwe' wijnlanden zoals Zuid-Afrika en Argentinië neemt hij een prominente plaats in. 

Carignan

Veel aangeplante druif in het Middellandse Zeegebied, in Spanje cariñena genoemd. Carignan genoot tot aan de jaren '70 grote populariteit bij producenten vanwege hoge opbrengsten maar wordt tegenwoordig in hoog tempo gerooid ten gunste van kwalitatief betere rassen. Dit gebeurt met name in de appellations van de Languedoc. Niettemin is de carignan nog altijd het meest aangeplante druivenras in Frankrijk.

Carignan geeft wijnen met veel kleur, veel tannines en veel zuren maar met weinig verfijning. Assemblage met grenache en cinsaut zorgt voor meer toegankelijkheid. Alleen carignan van oude stokken met lage opbrengst en in goede wijngaarden levert interessante wijnen. 

Carmenère

Medio jaren ' 90 in Chili herontdekt ras. Carmenère stond ooit op grote schaal aangeplant in Bordeaux en werd van daar uit eind 19e eeuw naar Chili gebracht. In Bordeaux werd hij weggevaagd door de phylloxera en daarna vanwege zijn structurele gevoeligheid voor ziekten niet meer heraangeplant. In Chili werd deze druif lange tijd aangezien voor merlot, maar is daar nu min of meer de 'nationale' trots geworden! Carmenère heeft veel aandacht nodig en moet letterlijk kort gehouden worden. Doet qua wijn wel wat denken aan cabernet franc.

Cinsaut

Mediterraan ras, ook wel gespeld als cinsault, dat vrij lichte, zachte en aromatische wijnen geeft. Ze zorgen voor fruit en soepelheid in assemblages. Door deze eigenschappen leent de cinsaut zich ook voor verwerking tot rosé.

Hij staat op vrij grote schaal aangeplant in het hele zuiden van Frankrijk, in de Languedoc, Zuid Rhône en Provence. Cinsaut speelt eveneens een belangrijke rol in Zuid-Afrika, en ook daar vooral in blends. 

Gamay

De gamay noir à jus blanc, zoals de officiële naam luidt, is dé druif van de Beaujolais. Zijn voornaamste kenmerken zijn fruitigheid en elegantie. Geeft in de regel wijnen om jong te drinken, al kunnen de steviger crus uit de Beaujolais soms behoorlijk goed rijpen. Buiten de Beaujolais is de gamay ondermeer aangeplant in de omgeving van Lyon en in Touraine.

Grenache 

Voluit: grenache noir, want er is ook een grenache blanc en een grenache gris. In Spanje: garnacha. Typisch mediterraan ras, op grote schaal aangeplant in Noord en Noordoost Spanje (o.a. in Rioja, Penedès) en in het Franse Zuiden. In de Languedoc, Roussillon en Zuid-Rhône (o.a. Châteauneuf) belangrijk bestanddeel van assemblages.

Grenache geeft wijn met behoorlijk veel alcohol, maar is erg gevoelig voor oxidatie. Sleutel voor kwaliteit is een lage opbrengst. Grenache-wijnen variëren in stijl van droge rosé tot zoete, bewust oxidatief gevinifieerde vin doux naturel zoals Banyuls. Grenache heeft ook zijn weg gevonden naar Californië en Australië, waar hij in de regel deel uitmaakt van zogeheten Rhône-blends. 

Malbec

De malbec, alias cot, auxerrois of pressac, stamt uit het Franse Zuidwesten en heeft van nature een wat rustiek karakter. Malbec vormt het hoofdbestanddeel van de wijnen uit Cahors en maakt in Bordeaux en wijde omgeving soms (in bescheiden mate) deel uit van de assemblage.

Malbec heeft een tweede thuis gevonden in Argentinië en is daar op ruime schaal aangeplant. Argentijnse malbec (ook wel: malbeck) kan bijzonder goede wijnen met veel structuur en volheid opleveren. Wijnen die uitstekend op hout kunnen rijpen. Ook het buurland Chili kan zeer goede malbecwijnen produceren. 

Merlot

De vaste partner van de cabernet sauvignon, maar wel heel anders van karakter. Minder tanninerijk, dus soepeler en makkelijker toegankelijk. Té makkelijk? Geen nood. Zoals merlot gebruikt wordt om de cabernet sauvignon wat te verzachten, zo wordt omgekeerd cabernet sauvignon gebruikt om merlot wat meer beet en ruggengraat te geven. Merlot hoeft niet per se te rijpen, maar de betere kan dat wel degelijk.

Merlot is de meest aangeplante druif in Bordeaux en hoofdingrediënt van beroemde wijnen als Pomerol, Saint-Emilion en Fronsac. Pétrus, een van Bordeaux' allergrootste en beroemdste wijnen, wordt bijna volledig van merlot gemaakt. Verder vormt hij de basis van eenvoudiger basiswijnen in de vorm van Bordeaux en Bordeaux Supérieur. Bovendien lijkt is hij in opmars in de Médoc. Er belangrijke reden voor deze toenemende populariteit is dat merlot eerder rijpt dan cabernet sauvignon en dus minder gevoelig is voor najaarsregen.

In het voetspoor van de cabernet heeft de merlot zich verspreid over de hele wereld. Sterker nog, merlot heeft inmiddels zijn eigen plaats gekregen. Een waar Europees merlotbolwerk buiten Bordeaux is Noordoost Italië, en dan met name Südtirol / Alto Adige. Hetzelfde geldt voor het kanton Ticino in Zwitserland.

De Nieuwe Wereld heeft zich evenmin onbetuigd gelaten bij het aanplanten ervan. Aanvankelijk gebeurde dat vooral om de merlot met de cabernet te mengen, nu om aan de al maar stijgende vraag naar dit type te voldoen. Merlot is in vrijwel alle belangrijke wijnlanden te vinden. 

Mourvèdre

Meer nog dan de grenache een uitgesproken mediterrane druif die gerekend voor tot de groep van zogeheten 'Rhône-variëteiten'. Is wellicht afkomstig uit Spanje, uit de omgeving van Murviedro (Valencia) of die van Mataro (Catalonië).

Mourvèdre is een veeleisende druif die absoluut warme, beschutte plaatsen nodig heeft en die rijke wijnen met veel alcohol en tannine produceert. Lange tijd werd aangenomen dat mourvèdre synoniem was van de in Spanje op ruime schaal aangeplante monastrell, maar recent DNA-onderzoek heeft uitgewezen dat dat niet het geval is. Er is hoogstens verwantschap. 'Echte' mourvèdre is te vinden in Zuid-Frankrijk. Daar maakt hij in de regel deel uit van assemblages met grenache, syrah etc. Mourvèdre is het belangrijkste ras in de Provençaalse appellation Bandol. Buiten Europa is hij aangeplant in Australië en Californië, waar hij ook wel mataro wordt genoemd.

Nebbiolo

De klassieke druif van Piemonte waarvan de naam ontleend is aan het woord nebbio, Italiaans voor nevel of mist. Nebbiolo is uitermate kieskeurig wat betreft terroir en zelfs binnen Piemonte slechts op beperkte schaal aangeplant. Buiten Piemonte is dit druivenras bijgevolg helemaal zeldzaam.

Nebbiolo geeft wijnen met veel tannines en zuren. De bekendste daarvan zijn Barolo en Barbaresco. Ondanks hun grote reputatie en hoge prijs kunnen deze wijnen nogal eens teleurstellend dun en droog zijn als gevolg van een te lange rijping op oud hout. Wijnen gemaakt in een moderne(re) stijl zijn echter magnifiek.

Pinot Noir 

Pinot noir lijkt in alles de tegenhanger van de cabernet sauvignon. Pinot noir staat voor subtiliteit, charme en soepel fruit. Vergeleken met de cabernet is hij over het algemeen rijker aan zuren en armer aan tannines. En, als het goed is, van een bijzondere puurheid. Zeer kenmerkend voor pinot noir is zijn 'terroirgevoeligheid'. De kleinste nuanceverschillen in bodem en klimaat zijn al in de wijnen terug te proeven, te meer omdat pinot noir bijna altijd ongemengd blijft. Er valt dus niets te verdoezelen of te corrigeren. Pinot noir deelt deze eigenschap met zijn witte tegenhanger riesling.

Pinot noir heeft zijn faam in de eerste plaats te danken aan grote rode Bourgognes. Wijnen met een goede kleur, extract en zuiverheid in geur en smaak. De wijnen hebben zelden dezelfde intensiteit als die van cabernet sauvignon of syrah, maar dat pinot noir geen wijn met kleur en structuur zou kunnen geven is een fabeltje. Gebrek aan kleur en inhoud is eerder het gevolg van te hoge opbrengsten in de wijngaard en te korte inweking tijdens het wijnbereidingsproces.

Aangezien pinot noir erg kieskeurig is, om maar niet te zeggen een moeilijk druif, is zijn verspreiding niet onbeperkt. Hij gedijt alleen in relatief koele gebieden. Behalve de Bourgogne is dat in Frankrijk ook in de Champagne en dan met name in de Côte de Reims. Daar wordt pinot noir geassembleerd met de witte chardonnay en de blauwe pinot meunier. Hij zorgt voor een stevige, volle stijl champagne.

Maar er is meer. Pinot is ook thuis in Sancerre en de Elzas in Frankrijk. En in Valais in Zwitserland. Vergeet trouwens ook Duitsland niet. Pinot noir heet daar spätburgunder en levert er al maar meer volle, krachtige wijnen. Spätburgunders nieuwe stijl zijn te vinden in o.a. Baden, de Rheingau en zelfs in het noordelijke Ahrdal.

Een land buiten Europa dat de afgelopen tijd enorm veel opzien gebaard heeft met pinot noir is Nieuw-Zeeland, waar met name het gebied Central Otago grote wijnen voortbrengt. Een ander land waar de pinot noir al definitief zijn plaats gevonden heeft is de VS. Binnen Californië zijn er zelfs diverse regio's waar pinot noir als specialiteit gekoesterd wordt: de Russian River Valley in Sonoma, Carneros, Monterey en Santa Barbara.

Ook Oregon, onderdeel van de Pacific Northwest, heeft een innige band met pinot. De staat dankt er zelfs zijn reputatie aan. 

Pinotage

De enige 'eigen' blauwe druif van Zuid-Afrika. Pinotage is een in de jaren '20 van de 20e eeuw ontwikkelde kruising van pinot noir x cinsaut. Cinsaut werd aan de Kaap ooit - ten onrechte - 'hermitage' genoemd, vandaar de samengestelde naam pinotage. De echte ontdekking van de pinotage is van veel recenter datum. Mede daardoor is zijn aandeel in de Zuid-Afrikaanse aanplant beperkt tot slechts een paar procent, maar door zijn unieke status is zijn rol toch belangrijk.

Pinotage gedijt het best in wijngaarden met gematigde klimatologische omstandigheden, d.w.z. in gebieden die niet te ver van de Atlantische of Indische oceaankust af liggen. Van deze druif met z'n opvallende aroma maakt men sterk uiteenlopende wijnen. Stijlen variëren van modern fruitig en houtvrij, via traditioneel kruidig en leerachtig, tot klassiek geconcentreerd, houtgerijpt en met rijpingspotentieel. 

Sangiovese

Meest aangeplante druivenras voor rode wijn in Italië, en dan vooral in het midden van dat land. De lijst van synoniemen is door die grote verspreiding en de variatie in klonen lang: sangioveto, brunello, morellino, prugnolo gentile enz.

Sangiovese is op z'n best in Toscane en Umbrië, waar hij wijnen met de nodige tannines en zuren geeft en waar hij soms aanvulling krijgt van andere rassen. Voorbeelden van grote Italiaanse wijnen die in hun geheel of grotendeels van sangiovese gemaakt worden zijn o.a. Chianti, Vino Nobile di Montepulciano, Brunello di Montalcino en Carmignano.

Kwalitatief interessante sangiovesewijnen van buiten Italië komen vooral uit Californië. 

Syrah 

Stoer, krachtig, geconcentreerd. Zie daar een paar typeringen voor syrah, alias shiraz. Kenmerkend zijn ook een diepe kleur, stevig fruit en de nodige kruidigheid. Geen makkelijke druif, maar wel een die wijnen met veel karakter geeft. Gedijt het best in een mediterrane omgeving op arme bodems en geeft wijnen die goed kunnen rijpen.

De benamingen 'syrah' en 'shiraz' worden losjes door elkaar gebruikt. Ze refereren in de regel aan verschillende smaakstijlen: de eerste is wat pittiger, de tweede wat fruitiger.

De wijnen kunnen zowel op zichzelf gebotteld als gemengd worden met andere druivenrassen. Zo'n assemblage is ofwel een 'Rhôneblend' met o.a. grenache, ofwel een met cabernet sauvignon.

De syrah komt historisch gezien wellicht uit de omgeving van de Shiraz in Iran, maar z'n ware thuisbasis is de Noordelijke Rhône. Daar is hij te vinden in klassieke appellations als Hermitage, Côte-Rôtie, Cornas, alsmede in Saint-Joseph en Crozes-Hermitage. Meer naar het zuiden, in bijvoorbeeld Gigondas, Châteauneuf en Vacqueyras, gebruikt men hem als aanvulling op de grenache. In de Languedoc en de Roussillon is de syrah in opmars, hetzij als onderdeel van assemblages, hetzij puur gebotteld.

Behalve het Franse Zuiden is Australië een belangrijke syrah-producent. De druif heet daar overigens shiraz. Bovendien smaakt de wijn meestal anders dan de versies uit Frankrijk, minder pittig en meer 'jammy'. Australië's beroemdste wijn, de Grange - vroeger: Grange Hermitage! - is zo'n Shiraz. Wat je in Australië trouwens veel tegenkomt zijn assemblages van shiraz met cabernet sauvignon.

Shiraz/syrah is ook te vinden in Zuid-Afrika, Argentinië, Chili en Californië. De aanplant neemt daar sterk toe als gevolg van zijn populariteit bij zowel wijnmakers als wijndrinkers. 

Tannat

De tannat is een curieus geval! Om z'n karaktereigenschappen en om z'n verspreiding. Hij groeit enkel in het Franse Zuidwesten, met name in Madiran, en in Uruguay. Hij zorgt in Madiran voor stoere wijnen met veel kleur en een lading tannines. De naam tannat zou zelfs direct afgeleid zijn van die tannines. Het zijn wijnen die letterlijk en figuurlijk 'getemd' moeten worden, maar die ook veel karakter te bieden hebben! Ze kunnen goed tegen opvoeding op nieuwe eiken vaten en rijpen bovendien goed.

Baskische emigranten hebben de tannat eind 19e eeuw meegenomen naar Zuid- Amerika. In Uruguay is hij zelfs de 'nationale' druif geworden. De Uruguayaanse versie van de tannat smaakt in de regel heel wat minder tanninerijk dan die uit Madiran.

Tempranillo 

Nationale druif van Spanje en daar bekend onder diverse namen, zoals cencibel, tinto del pais of ull de llebre. Aangeplant in streken als Rioja, Ribera del Duero, Valdepeñas, Navarra, Costers del Segre en langs de Middellandse Zeekust. Tempranillo dankt z'n naam aan het gegeven dat hij vroeg rijpt. Immers, temprano is Spaans voor 'vroeg'.

De druif produceert wijnen met veel kleur en structuur die goed op hout kunnen rijpen. Zijn zuurgraad is relatief laag, wat de toegankelijkheid ten goede komt. Tempranillo wordt zowel ongemengd als geassembleerd op de markt gebracht.

Ook in Portugal is tempranillo te vinden en daarmee een van de weinige Spaanse rassen in dat land. De Portugezen noemen hem overigens tinta roriz of aragonez. Buiten het Iberisch schiereiland is de druif alleen nog in Argentinië te vinden, waar de naam ook wel als tempranilla geschreven wordt. 

Touriga Nacional

Wellicht de bekendste en zeker de beste druif van Portugal. De touriga nacional is klein van stuk, maar geeft zeer geconcentreerde wijnen met veel kleur en tannines. Hij wordt gebruikt als een van de hoofdbestanddelen voor voor port en voor droge wijnen zoals Douro en Dão. In de regel gebeurt dat in de vorm van een assemblage, maar af en toe kom je hem ook als cepagewijn tegen.

Zinfandel

Typisch Californische druif, in Amerika vaak kortweg Zin genoemd, van Kroatische afkomst met een zeer uitgesproken karakter. Bijna even terroirgevoelig als de pinot noir en tegelijk bruikbaar voor alle denkbare typen wijn, van halfzoete rosé (White Zinfandel) tot portachtig en van beaujolaisachtig tot zeer krachtig. Op z'n best in Sonoma in zeer oude wijngaarden, d.w.z. van tot wel een eeuw oud. Grote Zinfandels hebben veel alcohol - 15% is niets bijzonders - en veel extract. Kenmerkende aroma's zijn o.a. frambozen en zwarte peper. 

Pinot Noir

De druif van het Galicische gebied Rías Baixas, in het uiterste noordwesten van Spanje. Eveneens aangeplant in het aangrenzende deel van Portugal onder de naam alvarinho voor de betere Vinho Verde. Gedijt uitstekend in deze natte en koele omgeving en geeft wijnen die je in zuidelijke landen niet zo een, twee, drie zou verwachten. Rías Baixas combineren sappigheid en extract met een frisse zuurgraad. Minpuntje: de productie is door het vochtige klimaat zo kostbaar en de vraag naar deze wijnen is zo hoog, dat ze de duurste witte van heel Spanje zijn. 

Aligoté

De 'andere' witte rassen van de Bourgogne, naast de chardonnay. Aligoté geldt als minder verfijnd dan die chardonnay, onder meer vanwege zijn hoge zuurgraad. Goede rijping is daarom essentieel. Binnen de Bourgogne is hij op z'n best in de gemeente Bouzeron.

De meeste aligoté is evenwel buiten de Bourgogne te vinden. In diverse landen in Oost-Europa staat hij op zeer ruime schaal aangeplant.

Chardonnay

Niet de meest aangeplante witte druif ter wereld - bij lange na niet zelfs - maar wel verreweg de bekendste en meest internationale. Gedijt bijna overal en is in de Nieuwe Wereld een tijdje synoniem geweest met witte wijn. Chardonnay is van nature neutraal, en dus in hoge mate manipuleerbaar. Wijnmakers kunnen er zich in technisch opzicht helemaal op uitleven. Je vindt Chardonnays zonder malolactische gisting, met gedeeltelijke malolactische gisting of met complete malolactische gisting. Zonder hout, met een beetje hout of met veel hout. Droog of met een beetje restsuiker en soms zelfs zoet. En niet te vergeten in mousserende vorm.

Chardonnay is net als de cabernet sauvignon een echte wereldburger, aangeplant in zo ongeveer elk land waar wijnbouw bedreven wordt. Zijn wortels liggen in Frankrijk, in de Bourgogne. Alle grote witte wijnen uit die streek, zoals bijvoorbeeld Chablis, Meursault en Puligny-Montrachet, zijn 100% chardonnaywijnen. Ook in de Champagne speelt de chardonnay een belangrijke rol, ofwel in combinatie met pinot noir en pinot meunier, ofwel ongemengd. Alle Blanc de Blancs champagnes komen per definitie van chardonnay. De kalkrijke Côte des Blancs ten zuiden van Epernay is zelfs uitsluitend met chardonnay beplant.

Minder bekend maar daarom niet minder interessant zijn de Chardonnays uit de Jura. Verder is de nodige chardonnay aangeplant in de Languedoc (als Vin de Pays d'Oc) in Spanje en in Italië. In Oostenrijk noemt hem soms morillon, een verwijzing naar een dorpje in de Champagne! Meer vindplaatsen in willekeurige volgorde: Midden en Oost Europa, Israël, China, Chili, Argentinië, Nieuw-Zeeland, Australië, Californië, Canada, Zuid-Afrika, enz., enz. Waar niet, eigenlijk?

Chenin Blanc 

Kameleonachtige, uiterst veelzijdige druif die zowel strakdroge als rijke, zoete wijn kan produceren. Kenmerken zijn o.a een bloesemaroma, een zekere hartigheid, en, in koele gebieden, een stevige zuurgraad. Die tweede eigenschap maakt de droge versie niet altijd even makkelijk. Chenin is op z'n best in het Loiredal waar hij vaak pineau de la Loire genoemd wordt. Als droge versie in wijnen als Anjou en Saumur, als edelzoete versie in wijnen als Coteaux du Layon en Vouvray. Die edelzoete varianten kunnen bijzonder goed op fles rijpen.

De grootste aanplant van chenin blanc is te vinden in Zuid-Afrika, waar men hem ook wel steen noemt. De Kaapse Steen heeft minder zuren dan de wijnen van de Loire en wordt in de regel doelbewust gemaakt voor onmiddellijke consumptie. Een goed voorbeeld hiervan is de primeurversie Eerste Pluk.

In de rest van de wereld blijft de aanwezigheid van chenin wat verborgen, omdat hij daar meestal in assemblages verdwijnt. Uitzonderingen op deze regel komen uit Californië, zowel droog als zoet.

Gewürztraminer

Druif met een intens aroma en uitgesproken smaakprofiel. Zwak punt van deze druif is echter z'n lage zuurgraad, waardoor hij al gauw spanning mist. Het bekendste, maar daarom nog niet het beste gebied voor 'Gewürz' is de Elzas, waar men de naam trouwens spelt zonder umlaut!

Voor Gewürztraminer met finesse of voor de verwante, wat minder intens aromatische wijn van de traminer, kun je o.a. terecht in Südtirol/Alto Adige. De druif komt daar oorspronkelijk vandaan en dankt zijn naam aan het dorpje Tramin. Goede droge versies komen ook uit de Pfalz.

Buiten Europa kom je hem maar sporadisch tegen, voornamelijk in Nieuw-Zeeland en in de koelere gebieden van Californië en de Pacific Northwest.

Gewürztraminer leent zich goed voor het maken van laat geoogste, edelzoete wijnen, ondermeer in de Elzas, en voor het stoken van een mooie marc! 

Grüner Veltliner

Nationale witte druif van Oostenrijk, vooral aangeplant in Neder-Oostenrijk in gebieden als de Wachau, Kremstal, Kamptal, Weinviertel en Wien. De wijnen hebben een geheel eigen, origineel karakter met voldoende zuren en ietwat peperig accent - Oostenrijkers spreken liefkozend van een 'Pfefferl'. Veltliner wordt in de regel droog en 'houtvrij' gevinifieerd. De krachtiger versies kunnen in de regel goed rijpen. 

Marsanne

Typische 'Rhônedruif' die wijn met behoorlijk veel kleur en body en een tamelijk lage zuurgraad oplevert. Marsanne vormt de basis van noordelijke witte Rhônewijnen zoals Saint-Joseph, Crozes-Hermitage en Saint-Péray. Hij verdringt daar de roussanne, waarmee hij overigens ook wel wordt geassembleerd. Marsanne is ook steeds meer te vinden in Languedoc. Al sinds lang is hij in Australië present. Daar vinifieert men hem in de regel puur. 

Müller-Thurgau

Duitse kruising waarvan men lange tijd aannam dat het om riesling x silvaner ging. Mogelijk is dit echter riesling x riesling. De druif dankt zijn ontstaan en zijn naam aan de onderzoeker Müller uit de Zwitserse streek Thurgau. Müller werkte aan de befaamde wijnbouwschool van Geisenheim. In de wijngaard is het een echt werkpaard dat makkelijk te telen is en grote opbrengsten garandeert. Müller-thurgau blijft op een enkele uitzondering na kwalitatief achter bij zowel de riesling als de silvaner en produceert ongecompliceerde, bloemige wijn om jong te drinken. In Luxemburg staat müller-thurgau bekend als rivaner, een benaming die trouwens ook steeds vaker in Duitsland gebruikt wordt.

Muscat

Het meest aromatische druivenras van allemaal en daardoor makkelijk blind te herkennen. Muscat-wijnen zijn wellicht de enige die direct een associatie oproepen met? druiven! Andere associaties zijn die van witte bloemen en citrusfruit. De naam muscat is enigszins misleidend, want in feite is dat de algemene noemer voor diverse varianten.

Als kwalitatief beste geldt de muscat blanc à petits grains, met als goede tweede de muscat d'Alexandrie. Om nog even bij benamingen te blijven, synoniemen in het Spaans, Italiaans en Duits zijn respectievelijk moscatel, moscato en muskateller. Een enigszins complicerend gegeven is dat er ook blauwe versies van de muskaat bestaan.

Muscat is zowel tot zoete als tot strak droge wijn te verwerken. In het eerste geval gebeurt dat in de vorm van een versterkte wijn. De gisting wordt dan onderbroken door toevoeging van wijnalcohol en de onvergiste suikers geven de wijn vervolgens z'n zoete smaak. Voorbeelden daarvan zijn de Muscats uit de Languedoc (Rivesaltes, Beaumes de Venise etc.), die van het Griekse eiland Samos, Moscatel uit Spanje, de Hanepoot uit Zuid-Afrika en de intense Australische dessertwijnen

Van een andere orde zijn de passito wijnen van ingedroogde druiven, zoals de Moscato van het Zuid Italiaanse eilandje Pantelleria. Een weer heel ander type, eveneens van Italiaanse afkomst, is de laagalcoholische, mousserende Moscato d'Asti uit Piemonte.

In opkomst zijn de droge Muscats uit het Franse Zuiden. Het opsporen waard zijn ook de droge Muscats/Muskateller uit noordelijker contreien zoals de Elzas, de Pfalz, Baden en Oostenrijk.

Palomino

Palomino fino is de druif van sherry. Hij gedijt uitstekend onder de Andalusische zon op de witte kalkbodems rond Jerez, zonder dat irrigatie nodig is. Zijn lage zuurgraad en de neiging om snel te oxideren maken hem ongeschikt voor de productie van gewone witte wijn, maar voor een versterkte wijn als sherry is dat geen enkel probleem.

Buiten Jerez vind je de palomino vooral in landen die sherryimitaties produceren of produceerden, zoals Cyprus, Australië en vooral Zuid-Afrika. Vreemd genoeg is zijn bijnaam daar Fransdruif!

Petit Manseng

Een curiosum uit de Sud-Ouest, maar wat voor een! Sterk aromatisch van karakter, met frisse zuren, kortom: zeer uitgesproken. Beleeft daarom terecht een zekere comeback. Petit Manseng is hoofdbestanddeel van 'exotische' wijnen als Jurançon (zowel droog als laat geoogst zoet), Pacherenc du Vic Bilh en Irouléguy.

Pinot Blanc

Het werkpaard van de Elzas. Vrij neutraal van karakter en daarom makkelijk te drinken en te combineren. Wijd verbreid over Midden Europa onder de Duitse benaming weißer burgunder of weißburgunder en daar vaak interessanter dan in Elzas. Zie de wijnen uit Baden en Oostenrijk. Pinot bianco uit Noordoost Italië (Friuli, Südtirol / Alto Adige) kan eveneens verrassend goed zijn.

Pinot Gris

Familie van de pinot blanc met een roze gekleurde schil. Pinot gris is in de regel aromatischer en steviger van smaak dan de pinot blanc. Synoniemen zijn o.a. pinot grigio, grauburgunder en grauer burgunder. Veel aangeplant in Noordoost Italië voor droge wijnen.

Pinot gris in de Elzas - lange tijd tokay genoemd - geeft in de regel rijke, meestal wat zoetige wijnen.

Drogere, maar ook zeer rijke wijnen vind je in Baden, aan de andere kant van de Rijn. Pinot gris is verder aangeplant in o.a. Luxemburg, Hongarije (szürkebarat) en Oregon.

Riesling 

Zeer uitgesproken, klassiek druivenras Erg kieskeurig wat betreft z'n omgeving. De rieslingdruif gedijt het best in een koel klimaat waar de druiven langzaam en laat rijpen. Rieslingwijnen onderscheiden zich door hun aromatische karakter, hun hoge zuren en hun finesse. Ook weerspiegelen ze - net als de rode pinot noir - in hoge mate nuances in bodemsamenstelling en klimaat. Trefwoorden: finesse, een mineralige toets en complexiteit.

Rieslings kunnen strak droog of weelderig zoet zijn en zijn meestal gebaat bij een paar jaar rijping. Pas dan ontplooien ze hun aroma ten volle. Typerend voor gerijpte Riesling is een beschaafde petroleumtoon (goût de pétrole). Edelzoete Riesling kan over het algemeen decennia lang op fles bewaard worden.

De riesling is onlosmakelijk verbonden met Duitsland, met voor op gebieden als Moezel, Rheingau en Pfalz. Wijnen met een zoetje? Steeds minder. De trend in Duitsland is richting droog, met hooguit wat restsuiker om de zuren in evenwicht te houden. Voor een noordelijk gebied als de Moezel geldt dat meer dan voor een zuidelijk zoals de Pfalz. Een typisch Duitse specialiteit is riesling in mousserende vorm, Rieslingsekt.

Een ander rieslingbolwerk is de Elzas met zijn sterk Duits geïnspireerde wijnbouwtraditie. Ook daar kan de hoeveelheid restsuiker behoorlijk variëren. De rheinriesling doet het ondanks zijn naam voortreffelijk langs de Donau in Oostenrijk, met name in gebieden als Wachau en Kamptal. De stijl van de wijnen is echter wel duidelijk anders dan in Duitsland. Droog en stevig is hier de regel.

Ook in Noord-Amerika is riesling te vinden. In Californië is dat onder de benaming Johannisberg riesling en in verschillende gradaties van zoetheid. In het Canadese Ontario produceert riesling voortreffelijke icewine. Eveneens het proberen meer dan waard zijn de Rieslings uit de koele delen van Zuid-Australië.

Sauvignon Blanc 

Een druif en een wijn met een expressief aroma van citrusfruit, gras, asperges of bloemen? En met een verfrissende zuurgraad. Fruitig en sappig, vooral wanneer er bij de vinificatie geen hout aan te pas komt. Gebeurt dat wel, dan gebruikt men wel eens de benaming Fumé Blanc. De meeste Sauvignon ziet overigens alleen maar staal. In geval van assembleren met een andere ras gebeurt dat bijna altijd met sémillon. De meeste Sauvignon is geen bewaarwijn. Hij smaakt het best wanneer de aroma's bij wijze van spreken nog het glas uitstuiven.

Sauvignon is tegenwoordig een mondiale druif die de chardonnay aardig naar de kroon begint te steken. Zijn wortels liggen in het Loiredal, in Touraine en meer nog in de verder stroomopwaarts gelegen gebiedjes als Sancerre en Pouilly-Fumé. Dat zijn wereldwijd de schoolvoorbeelden van typische Sauvignon. Goede tweede in Frankrijk is Bordeaux en omstreken. In Entre-deux-Mers, Graves, Pessac-Léognan en Bergerac heeft de sauvignon de afgelopen jaren de sémillon steeds meer naar de achtergrond  verdrongen.

Bijzonder mooie Sauvignons komen tegenwoordig ook uit regio's aan de voet van de Alpen, zoals Steiermark in Oostenrijk, Südtirol/Alto Adige en Friuli (Collio) in Noordoost-Italië, en uit Brda in Slovenië.

De Nieuwe Wereld is niet achter gebleven. Of je nu in Chili, Zuid-Afrika of in Californië komt, aan goede Sauvignons geen gebrek, zij het dat de stijl wel varieert. Voor het echte spektakel moet je evenwel terecht in Zuid-Afrika en Nieuw Zeeland zijn. Nieuw-Zeeland is zelfs een sauvignonland bij uitstek!  

Sémillon

Niet een echt modieus type wijn, zeker niet wanneer het om de droge versie gaat. Hij mist het expressieve aroma van de sauvignon en komt eerder wat wasachtig over. Sémillon is echter met chenin en riesling een van die druiven die gevoelig zijn voor botrytis en daardoor magnifieke zoete wijnen kunnen opleveren.

Sémillon is te beschouwen als een Bordeauxdruif. Hij is daar ondermeer aangeplant in de Graves, ten zuiden van de stad Bordeaux. Voor (droge) witte Graves assembleert men hem met sauvignon blanc. Zijn grote reputatie ontleent hij echter aan Sauternes, een van 's werelds klassieke edelzoete wijnen, met als absolute referentie Château d'Yquem. Alleen daarom al verdient sémillon de status van 'klassiek' druivenras.

Zoete wijnen van een vergelijkbaar kaliber als goede Sauternes levert hij ook in Australië. Opvallend genoeg zie je semillon - in het Engels zonder accent - daar ook regelmatig als droge varietal. In de VS is semillon weliswaar mondjesmaat aangeplant, maar de resultaten zijn zeer bevredigend. In Oregon en Washington State is dat het geval voor droge wijnen, in Californië voor een enkele zoete.  

Silvaner

 Oud Duits ras, meestal vrij neutraal van karakter maar met een paar opmerkelijke uitzonderingen. Presteert het best in Franken, waar hij zowel hartige droge wijnen als Eisweine kan geven. Ook in Rheinhessen geeft de silvaner goede droge wijnen. In de Elzas, waar de naam gespeld wordt als sylvaner, van zeer bescheiden kwaliteit.

Trebbiano

Druif met een laag aroma- en smaakprofiel, maar zowel in Italië als in Frankrijk (onder de naam ugni blanc) het meest aangeplante ras voor witte wijn. Geeft neutrale, droge wijn die zowel puur als in assemblages met andere druivenrassen gebotteld wordt. In de Charente, in Frankrijk, levert hij ook uitstekende basiswijn voor de distillatie van cognac.

Viognier

Een rijzende ster onder de witte druivenrassen. Tot voor kort was viognier alleen maar aangeplant in de Noordelijke Rhône (Condrieu), maar tegenwoordig is hij op veel meer plaatsen te vinden. In de Languedoc en in Californië gebeurt aanplant ervan zelfs op vrij uitgebreide schaal. Viognier heeft meestal behoorlijk veel body en alcohol maar weinig zuren. Het aroma ervan doet denken aan wit fruit.

Welschriesling

Een misleidende naam, want er bestaat geen enkele relatie met de 'echte' riesling. Welschriesling is een veel aangeplante ras in Centraal en Oost Europa en bijgevolg bekend onder veel namen, zoals riesling italico, laski/olasz rizling en graševina.

Welschriesling geeft over het algemeen vrij lichte wijnen met goede zuren en een behoorlijke aromatische intensiteit. De druif is op z'n best in het Oostenrijkse Burgenland, waar hij zeer rijke, edelzoete wijnen kan produceren.  

Chardonnay

Nogal wat lezers hebben oude wijnen in de kelder liggen. Twee vragen komen steeds terug: wat zijn die nog waard en hoe krijg je ze verkocht?

De meeste lezers moeten we ontgoochelen. Wie hoopt wat te verdienen, moet absolute topwijnen in de kelder hebben. Dan denken we aan Pétrus en Le Pin (Pomerol), Lafite, Mouton, Haut-Brion, Château Margaux en Latour (de vijf premiers grands crus classés uit de Médoc en Graves), Yquem (Sauternes), Ausone en Cheval Blanc (Saint-Emilion) of Domaine de la Romanée-Conti (Bourgogne).

Tal van lezers hebben alleen oog voor de appellatie (Margaux, Pauillac, Sauternes...) en niet voor de naam van het kasteel. Vergeet niet dat er in Margaux tientallen producenten zijn, en dat slechts enkele van hun honderden wijnen de belegging waard zijn. Soms verwarren lezers namen van gereputeerde kastelen met die van mindere. Een Mouton-Cadet (merkwijn) valt helemaal niet te vergelijken met een Mouton Rothschild! Zelfs al hebt u toppers liggen, dan nog bepalen andere parameters mee de waarde, zoals de jaargang, het resterende volume in de fles en de wijze van bewaring.

De veiligste manier om wijn te verkopen, is via erkende veilinghuizen. Christie's en Sotheby's hebben filialen in ons land - adressen vindt u op www.christies.com en www.sothebys.com . Hun grote sterkte is dat hun gereputeerde experts vrijblijvend de wijnen komen schatten bij u.

Eén nadeel: hun commissie kan oplopen tot 20, zelfs 30 procent. Andere wijnveilinghuizen in ons land zijn o.m. Bernaerts in Antwerpen ( www.bernaerts.be ), Sylvie's in Sint-Niklaas ( www.sylvies.be ) en Jordaens in Mortsel ( www.jordaensnv.be ).

Zelf wijn verkopen is minder evident. Nogal wat verkopers op eBay ( www.ebay.be ) zijn teleurgesteld omdat het bod niet aan de verwachtingen voldoet. Bovendien hebben de meeste lezers geen benul wat hun wijnen daadwerkelijk waard zijn. Ook voor ons is het onbegonnen werk om op alle flessen een correcte prijs te kleven.

Bent u zeker dat u over een topwijn beschikt? Surf dan even naar www.90pluswines.com - een schitterende site waarop alle toppers staan. Grafieken leren u hoe de prijs van een bepaalde fles geëvolueerd is.

Op onze site www.wijnenjl.be vindt u de actele prijzen van al onze wijnen, ga daarvoor naar http://www.wijnenjl.be/prijslijst.html 

Uit :  Het Nieuwsblad van 3 mei 2008

Sinds een eeuw of drie wordt in de wijnbouw gebruik gemaakt van natuurkurk ter afsluiting van flessen. Wijn moet immers beschermd worden tegen zuurstof om vroegtijdig bederf te voorkomen. Een heel langzame oxidatie over langere tijd is niet zo erg, omdat die bijdraagt aan de ontwikkeling van de wijn. Overigens ontwikkelt een wijn zich ook, wanneer deze in een volledig vacuüm wordt bewaard! Zuurstof is dus niet absoluut noodzakelijk daarvoor.

Tot voor kort werd kurk geapprecieerd vanwege het flexibele karakter ervan. Denk maar aan het ritueel van het kurkentrekken. Aangezien kurk een natuurlijk materiaal is, zijn geen twee kurken hetzelfde. Dit betekent dat flessen van één en dezelfde wijn zich op verschillende manier kunnen ontwikkelen, al naar gelang de hoeveelheid zuurstof die de kurk doorlaat. Een tweede probleem is infectie van de wijn met TCA (trichlooranisol), dat in de volksmond ‘kurk' wordt genoemd. Kurk is niet de enige, maar wel de belangrijkste bron van dit onaangename verschijnsel. Ondanks alle verbeteringen in het productieproces, zoals bij het wassen van de kurk, kunnen zich problemen met de wijn voordoen. Vooral wanneer dat maar in lichte mate gebeurt, is dat gevaarlijk. De wijn komt dan saai en ‘moe' over, maar niet echt ‘fout' zoals bij TCA. Vooral aromatische witte wijnen zonder houtrijping zijn daar erg gevoelig voor. En hoe minder een producent voor een kurk wenst te betalen, hoe groter het risico.

In de wijnindustrie, voortdurend op zoek naar verbeteringen in het productieproces, zijn daarom alternatieve afsluitingen bedacht, van synthetische kurken tot schroefdoppen en glazen stoppen. Vooral de schroefdop heeft van zich doen spreken. Voor de ene wijndrinker een zegen, voor de ander verdacht. Emotie versus rationeel denken.

De schroefdop werd al aan het eind van de 19^e eeuw gepatenteerd, maar is pas sinds het eind van de 20^e eeuw op grote schaal toegepast voor wijn. Voortrekkers waren de Zwitsers, grote promotoren zijn vooral de Nieuw-Zeelanders en ook de Australiërs.

De voordelen van de schroefdop is vierledig: de zuiverheid van de wijn verliest niets van zijn zuiverheid, flesvariatie wordt tot een minimum teruggebracht, de schroefdop is bijzonder gebruikersvriendelijk en maakt het mogelijk om een minimum aan sulfieten (‘zwavel') te gebruiken. Dat laatste komt, omdat het effect van zuurstof veel kleiner is dan bij afsluiting met kurk. Schroefdoppen geven dan wel geen romantische ‘plop', maar zijn wel gezonder dan kurken!

Hoewel nieuwe vinificatietechnieken decanteren minder noodzakelijk maken en er bovendien veel meer jonge dan oude wijnen gedronken worden, is de vraag wat dan nog het nut of noodzaak van decanteren is niet eenvoudig te beantwoorden.

Wijnkenners zijn het oneens over het antwoord op de vraag of alle oude wijnen zonder schade van hun droesem ontdaan kunnen worden. Daarnaast is er een verschillende visie op de veilige verblijfsduur van de wijn in de decanteerfles, ook als die jong is. Jonge wijn wordt ronder en smaakt beter als hij minstens een uur in de decanteerfles zit, zegt de een. Terwijl de ander vindt dat wijn dan aan vitaliteit inboet en dus in kwaliteit achteruit gaat.

Er is een minder rigoreuze en beter controleerbare manier om de wijn tot zijn recht te laten komen. Gewoon door te walsen in het glas.